Metoda SMART – planuj mądrzej

przez Jakub Krzywolak

UMIEJĘTNOŚCI

Swego czasu klasyk pisał: „Zawsze musi być jakiś cel, żeby odczuwało się chęć”. Wyznaczyć go sobie jest stosunkowo łatwo, ale skąd wiedzieć, który jest dobry i, przede wszystkim, jak sprawić, by chęć nie spłonęła wraz ze słomianym zapałem? Z pomocą przychodzi metoda SMART (ER), dzięki której Twoje plany nabiorą kształtów i staną się łatwiejsze do realizacji.

Zrób porządek i wyznacz cele

Jak to zrobić? Niestety, na to pytanie musisz odpowiedzieć sobie sam. To czym chcesz się zajmować i do czego chcesz dążyć zależy od Twoich predyspozycji, ambicji i pasji. Spróbuj odkryć to, w czym jesteś dobry. Ważne, by obierając kierunek starać się wybierać taką drogę, która będzie w zgodzie z Twoimi marzeniami i wartościami. Jeśli wyznaczysz cel wbrew sobie i zaczniesz do niego dążyć, może okazać się, że przepracowałeś kilka lat w miejscu, którego nie cierpisz, zaangażowałeś się w pasję, która Cię nie kręci, albo zamiast rozwijać się w dziedzinie, która Cię interesuje, poświeciłeś czas na podążanie za modą.

 

Podsumowując, powinieneś odpowiedzieć sobie pytania „Czy naprawdę chcę to robić?” i „Czy robiąc to będę w zgodzie ze sobą?” Przydatna przy określaniu celu może być również odpowiedź na pytanie: „Co się wydarzy, jeśli osiągnę swój cel?” oraz odwrotne do niego: „Co się nie wydarzy, jeśli osiągnę swój cel?”. Pozwolą Ci one określić co możesz zyskać decydując się wyruszyć konkretną drogą oraz co możesz przez to stracić. Wyznaczając cel warto także sięgnąć do klasycznej już analizy SWOT i określić (najlepiej wypisać) i zestawić ze sobą jego mocne i słabe strony, szanse oraz zagrożenia.

Nie bój się próbować

Trudno do końca wiedzieć co chcesz robić, szczególnie w życiu zawodowym, jeśli niczego nie spróbujesz, dlatego nie bój się eksperymentować i angażować w różne projekty. Szczególnie na studiach, gdy masz jeszcze do tego możliwości. Zbieraj doświadczenie, poznawaj różne zawody, rób to tak długo, aż znajdziesz ten, który Ci najbardziej odpowiada. Jeśli sytuacja Ci na to nie pozwala, bo na przykład musisz pracować żeby się utrzymać, przyswajaj nową wiedzę, ucz się – poznawaj różne branże choćby z opisów i dąż do zmiany swojej sytuacji na lepsze. Czy to nie wspaniały nowy cel do zrealizowania?

Planuj z metodą SMART (ER)!

Gdy już wiesz jaki cel chcesz osiągnąć, ważne, by sformułować go tak, aby zmaksymalizować szansę na jego osiągnięcie. Służy temu technika SMART (ER). Jej nazwa jest akronimem od angielskich słów: Specific (konkretny), Measurable (mierzalny), Achievable (osiagalny), Relevant (istotny) Time-bound (określony w czasie), Exciting (ekscytujący), Recorded (zapisany).  Im więcej  tych cech ma Twój cel tym lepiej – idealnie jeśli zawiera je wszystkie.

Konkretny

Jeśli cel jest ogólny i rozmyty o wiele trudniej go osiągnąć albo nie wiadomo tak naprawdę czego dotyczy. Co to, na przykład, znaczy, że za „jakiś czas poprawię swój angielski”? Czy jeśli przez pół roku nauczę się 13 słówek to cel zostanie osiągnięty? W końcu, przecież, moja znajomość języka będzie nieco lepsza niż przed sześcioma miesiącami. Gdy ustalisz sobie konkretne zamierzenie w stylu: „nauczę się angielskiego w stopniu B2”, dokładnie wiesz co musisz zrobić i co będzie wyznacznikiem zrealizowania planu.

Mierzalny

Oznacza to, że Twoje zadanie musi być mierzalne, czyli wiesz jak możesz sprawdzić czy zostało osiągnięte. By dowiedzieć się czy umiem angielski na poziomie B2 mogę zapisać się na egzamin potwierdzający moją wiedzę. Jeśli go zdam, będę miał czarno na białym, że moje założenie zostało osiągnięte, jeśli nie, to nadal będę musiał pracować.

Osiągalny

Nie każdy konkretny i mierzalny cel zawsze jest dobry. Musi on być przede wszystkim realny. Oczywiście, mogę obiecać sobie, że zostanę królem Wielkiej Brytanii, albo przeskaczę 100 metrów na jednej nodze poniżej 10 sekund, ale te założenia z góry skazane są na porażkę, więc szkoda na nie czasu. Nie piszę tutaj, by nie podążać za swoimi marzeniami, ale że warto podchodzić do nich realnie.

Istotny

Jeśli cel jest dla Ciebie nieważny to po co go realizować? Nawet jeśli zaczniesz to najpewniej szybko go porzucisz, bo nie ma dla Ciebie żadnej wartości. Szkoda zachodu.

Określony w czasie

Dokładna data realizacji celu motywuje do jego osiągnięcia i pozwala dokładnie zaplanować kolejne kroki jakie do niego prowadzą. Jeśli wiem, że chcę wyprowadzić swój angielski na poziom B2 w pół roku, mogę mniej więcej określić ile partii materiału muszę przerobić każdego dnia. Bez tej informacji uczyłbym się po łebkach i może w końcu zacząłbym mówić po angielsku, ale… na emeryturze. Jeśli masz problem z zarządzaniem czasem, skorzystaj z gotowych metod i nie marnuj więcej czasu.

Ekscytujący

Doskonale jeśli Twój cel będzie Cię ekscytował. To co nas kręci robimy z pasją i dodatkową motywacją. Jeśli angielski zupełnie mi się nie podoba, a możliwość poznawania ludzi z całego świata i praca za granicą nie budzą we mnie dreszczyku emocji, to może przemęczę ten język, ale czy o to chodzi?

Zapisany

Jeśli zapiszesz swój cel będzie wydawał się bardziej realny. Poza tym, może Ci być trudno zapamiętać dokładnie wszystkie kroki, które do niego prowadzą. Dlatego najlepiej rozpisać sobie cały plan dojścia do celu, złożony z podcelów, które również będą miały jak najwięcej cech reguły SMART (ER). Bądź konsekwentny, ale nie bój się zmian. Na początku pewnie nie uda Ci się zrealizować wszystkich podcelów, być może nawet porzucisz główne zamierzenie. Nie poddawaj się –  przyjmuj niepowodzenia jako lekcje, z których możesz się czegoś nauczyć. Nie ma sensu wystawiać białej flagi tylko dlatego, że coś nie wyszło. Jeśli cel nadal jest dla Ciebie kuszący, nie odpuszczaj tak łatwo. Z drugiej strony, nawet najlepiej zapowiadająca się pasja czy zawód mogą po jakimś czasie okazać się czymś kompletnie nie dla Ciebie. Nie bój się wtedy zrezygnować i zacząć dążyć do czegoś nowego. W końcu życie to ciągła zmiana, spróbuj zarządzać nim przez cele, które chcesz osiągnąć.

 

Jakub Krzywolak

Rozwijaj swoją karierę ze Stapler – oglądaj profile firm, wybierz najlepszego pracodawcę i ekscytującą Cię ofertę pracy. Stapler to także codzienna porcja artykułów – nasi eksperci doradzą Ci, jak działać efektywnie i zostać zauważonym na rynku pracy. Śledź nas na Facebooku i Instagramie!